Varis Nedir? Merak Edilen Tüm Soruların Cevabı

1- Varise neler sebep olur?
Varise neden olan en önemli faktör, damarların daha zayıf ve kolay genişleyebilir olmasıyla sonuçlanan genetik faktörler yani ailevi yatkınlıktır. Ailesinde varis olan bir kişide varis olması yüksek bir olasılıktır. Böyle bir yatkınlık, özellikle ayakta çalışan kişilerde (öğretmen, tezgahtar, cerrah) varis ortaya çıkma riskini arttırır. Daha yüksek olasılıkla, var olan varislerin hızlı ilerlemesine neden olur.

2- Herkeste varis olur mu?
Toplardamarlarında yapısal bozukluğu olmayan hastalarda büyük varisler olmaz. Ancak uzun süre ayakta kalan, doğum kontrol hapı kullanan, aşırı kilolu, lazer epilasyon uygulanan kişilerde küçük varisler özellikle diz altı bölgede mutlaka ortaya çıkar.

3- Varis en çok nerede görülür?
Vücudun alt kısımları olan bacaklar, varislerin en sık görüldüğü yerlerdir. Fakat özellikle kabızlık sonucu ortaya çıkan hemoroidler de bir tür varistir. Bu damarlarda kirli, temizlenmek üzere kalp ve akciğere götürülmesi gereken kan bulunur. Kanı taşımak üzere yerçekimine karşı çalıştıklarından varisler en çok bacaklarda görülürler.

4- Her kılcal varis – küçük varisi olan kişide büyük varis olur mu?
Bir hastada bulunan varislerin gerçek nedeni, DOPPLER ultrasonografi incelemesiyle belirlenir. Sadece küçük varisleri olan hastalarda çoklukla büyük varis gelişmez. Yine de bacaklarınızda fark ettiğiniz herhangi bir damar genişlemesinde, doktorunuza danışmanız yapılması gereken en doğru iştir.

 

 

5- Sıcaklarla varisin nasıl bir ilişkisi var? Yaz aylarında varis artar mı?
Sıcak, varislerin düşmanıdır. Sıcak banyo, sauna, kaplıca, yaz tatilinde güneşlenme, lazer epilasyon, solaryum gibi bacak sıcaklığını arttıran her türlü etken, varislerin artışını hızlandırır, var olan varislerin genişlemesine neden olur. Bu nedenle varisleri olan kişilerin mutlaka sıcaktan sakınmaları gerekir.

6- Varisin beslenme ile ilişkisi var mıdır? Varis yapan yiyecekler var mı?
Baharatlı gıdalar, tuzlu gıdalar, işlenmiş, katkı maddesi içeren gıdalar ve alkol damarların geçirgenliğini arttırarak varislere zarar verirler. Bu nedenle varisleri olan kişilerin – Bol su tüketmeleri, – Antioksidan içerikli gıdaları tüketmeleri (taze meyve ve sebzeler, kırmızı-mor meyveler –çilek ailesi, – C ve E vitamini içeren gıdalar, – Elma sirkesi gibi gıdaları tüketmeleri önerilir. – Üzüm çekirdeği, çörek otu gibi bazı ekstrelerin de faydası vardır.

7- Damarlarımızda varis olduğunu nasıl anlarız?
Bazı hastalarda dışardan bakıldığında mavi-koyu mor, kırmızı-mor, yeşil-mor renkli damarlar belirgin olarak görünür. Kılcal ya da kalem içi kalınlığındaki varislerin bu şekilde tanınması kolaydır. Bazı hastalarda kalem ya da parmak kalınlığına gelmiş varisler de kolay tanınırlar. Ancak bazı hastalarda dışarıdan görünen hiç bir şey olmamasına rağmen ameliyat ya da girişim gerektirebilecek ciddi varis hastalığı kalp ve damar cerrahı tarafından saptanabilir. Bu hastalarda var olan tek belirti genellikle bacak ağrısı ve gece kramplarıdır.

8- İç varis – Dış varis diye bir şey var mıdır?
Bu tabir yerine biz derin varis – yüzeyel varis kavramlarını kullanırız. Fakat aslında halk arasında iç varis olarak bilinen durum derin, dışarıdan görülmeyen varisler; dış varis ise dışarıdan görülebilen yüzeyel varis olarak isimlendirilebilir. Dolayısıyla bacak varislerini derin ve yüzeyel olarak ikiye ayırmalıyız. Derin varislerde yapılacaklar çoklukla önerilerle sınırlı olduğu için burada tedavileri mümkün olan yüzeyel varislerden söz edeceğiz.

9- Varis nasıl şikayetlere neden olur?
Dışarıdan görülmeseler de varislerin varlığında ya da başlangıç safhalarında – gün içinde özellikle ayakta durmakla artan bacak ağrıları, – bacaklarda tam olarak ağrı olarak tariflenemeyen huzursuzluk hissi, – bacaklarda çabuk yorulma, – bacaklarda ağırlık hissi, – bacaklarda yanma, – gece krampları gibi belirtiler görülür. Bu yakınmalar genellikle başlangıçta kısa süre dinlenmeyle geçer. Hastalık ilerledikçe daha kısa süre ayakta kalmakla başlar ve daha uzun süre dinlenmeye gerek gösterir.

10- Her türlü variste yukarıdaki sorunlar olur mu?
Kılcal varisler dışında tüm varisler az ya da çok bu şikayetlere neden olurlar.

11- Varisler için doktora gitmem gerekir mi?
Varislerin tedavisi, sadece kalp ve damar cerrahları tarafından yapılmalıdır. Varislerinize nasıl bir tedavi uygulanması gerektiğine doktorunuz, karar verebilir. Hiçbir hastaya kendi istediği tedavi yapılmamalıdır. Tedavi damar yapısı, kalınlığı, problemin nereden kaynaklandığı değerlendirildikten sonra hastaya göre seçilmelidir.

12- Varis tedavisini planlarken doppler ultrasonun nasıl bir önemi vardır?
DOPPLER USG, hastalığın gerçek nedenini tüm bacak toplar damarları incelenerek ortaya çıkarır. DOPPLER ile: – Operasyon gerekliliği, – Nasıl bir operasyonun uygun olduğu, – Operasyonun nereden yapılacağı, – Sonuçlarının ne kadar yüz güldürücü olacağı, – Sonrasında tekrar etme olasılığı gibi birçok soru yanıtlanabilir.

13- Bir hastanede Doppler yaptılar ancak pek güvenemedim. Doğru olup olmadığını anlamanın bir yolu var mıdır?
Bu ancak muayene sonrasında doktorunuz tarafından saptanabilir. Yapılan DOPPLER ile muayene bulgularının birbirleriyle uyuşması gerekir. Uyuşmayan durumlarda dotorunuzun tavsiye ettiği radyolog tarafından inceleme yapılması daha uygun olur.

14- Bacağımdaki ağrılar için gittiğim doktor yapılan Doppler sonrası venöz yetmezlik olduğunu ve ameliyat olmam gerektiğini söyledi. Ancak bacağımda hiç varis ya da şişlik yok yine de ameliyat olmalı mıyım?
Evet. Çünkü varis ameliyatı, varisten dolayı gelecekte ortaya çıkacak problemlerin önlenmesi amacıyla yapılır. Ameliyat olunmazsa hasta, problemin ciddiyetine göre birkaç yıl içerisinde bacakta yaralar açılacak kadar kötü bir durumla karşılaşabilir.

15- Yıllardır büyük varislerim var ve beni görüntü dışında hiç rahatsız etmiyor. Açıkcası görüntüde artık umurumda değil. Tedavi olmam gerekir mi?
Evet. Varisler, şikayete yaratmasalar bile, flebit ismi verilen damar tıkanıklığı, bacaklarda renk değişikliği, yaralar açılması gibi kötü durumlara neden olabileceğinden tedavi edilmelidirler.

16- Varis için tedavi yöntemleri nelerdir?
Varislerin büyüklüklerine göre farklı tedavi yöntemleri vardır. – Kılcal varisler için (içlerine iğne giremeyecek kadar ince) lazer, radyofrekans (RF) ve krem tedavisi uygulanır, – Retiküler varis denilen kalem içi kalınlığındaki damarlar iğne-köpük tedavisi uygulanır, – Büyük ve çoğu zaman bütün yüzeyel toplar damar sistemini ilgilendiren ileri düzey varislerde operasyon gerekir.

17- Varis tedavisinde lazer ya da radyofrekans (RF) kimlere önerilir?
Varis tedavisinde iki tip lazer ya da radyofrekans (RF) olduğunu unutmamak gerekir: – Kılcal varisler için uygulanan, – Büyük varisler için uygulanan ikisi birbirinden çok farklıdır. Büyük varisler için uygulanacak lazer ya da RF büyük varisleri olan hastalarda kullanılır.

18- Bir hastanın varislerinden kurtulup ertesi gün işinin başına dönebilmesini sağlayabilecek kadar etkili bir tedavi yöntemi var mıdır?
Evet. Son dönemde varis ameliyatlarında kullanılan yöntemler, hasta konforunu maksimum düzeye çıkarmıştır. Gerçekten RF, lazer ya da yapıştırıcı yöntemle uygulanan girişimler – operasyonlar sonrasında hasta varis çorabı giymek kaydıyla ertesi gün işine gidebilir.

19- Tedavinin Avantaj / Dezavantajları nelerdir?
Varis tedavisi: – Görüntüden kurtulmak, – Var olan şikayetlerden kurtulmak, – Gelecekte ortaya çıkacak problemlerden korunmak amacıyla yapılır. Her tedavi yönteminde olduğu gibi varis tedavisinde de bir takım istenmeyen olaylar ortaya çıkabilir. Bunların neredeyse tamamı çözülebilecek, bazı ek tedavilerle ortadan kaldırılabilecek durumlardır.

20- Varislerden nasıl kurtulabilirim?
Aslında varisleriniz varsa bunlardan ömür boyu kurtulmanız mümkün değildir. Yapılan tedaviler var olan varislerin ortadan kalkmasını sağlayıp, şikayetlerin geçmesini ve en önemlisi gelecekte varislerden kaynaklanabilecek sorunların önlenmesine yarar.

21- Varislerde ömür boyu kurtulamayacaksam neden tedavi olayım ?
Varislerden ömür boyu kurtulamayacak olsak da önerilen tedavileri uygulamak, ortaya çıkacak sorunlara engel olmak açısından çok önemlidir. Bu yüzden, doktorunuzun önerilerine sıkı sıkıya uymak gerekir. Bu öneriler, her şeyin düzelmesini sağlamasa da ciddi iyileşme ve korunma sağlarlar.

22- Kılcal damar çatlamaları tehlikeli midir?
Genişleyip cilde yapıştıkları takdirde cilde açılıp çok ciddi kanamalara yol açmaları mümkündür. Bu nedenle, kılcal damarların köpük ile tedavi edilmeleri çoğu zaman gereklidir. Böyle bir durumda kılcal damarlar, estetik görünümden daha ciddi sorunlara neden olurlar.

23- Varis pıhtıya yol açar mı?
Varisler içlerine kan dolaşımının çok yavaşladığı damarlardır. Bu nedenle hele de hastanın pıhtılaşma eğilimini arttıran ailesel bir yatkınlığı varsa olasılık mevcuttur.

24- Eğer varisler tedavi edilmez ise ne olur?
– Ağrı ya da var olan şikayetlerinizden kurtulamazsınız, – Şikayetleriniz artarak devam eder, – Daha kısa sürede yorulmaya, daha uzun süre dinlenmeye gereksinim duyarsınız, – Bacak alt kısımlarında, ayak bilekleri çevresinde başlangıçta renk değişiklikleri, ciltte koyulaşma, kahverengi renk değişikliği, – Son aşamada ise renk değişikliği olan bu bölgelerde tedavileri çok zor olan yaralar açılır.

25- En iyi sonuç veren yöntem hangisidir?
En iyi yöntem diye bir şey yoktur. Yöntem hastanın yetmezlik derecesine, genişlemiş damarın çapına, vakanın ne kadar gecikmiş olduğuna, pake denilen boğum boğum olmuş damar genişlemelerinin varlığı hatta çokluğuna göre belirlenmelidir. Dolayısıyla kimi hastada RF yöntemi uygunken, bir başka hastada köpük tedavisi ya da yapıştırıcı, bir başka hastada ise klasik eski usul ameliyat gerekliliğine karar verilebilir.

26- Yeni yöntemlerin klasik ameliyata üstünlükleri nelerdir?
Radyofrekans ya da yapıştırıcı sonrasında hastanede yatılmasına gerek yoktur, hasta işlemden 4-5 saat sonra evine gidebilir. Klasik ameliyat sonrası hastalar daha fazla ağrı hissederler. Lazer, RF ve yapıştırma işlemlerinden sonra iyileşme süreci çok daha kısadır, oysa klasik ameliyat sonrası yaklaşık bir hafta kısıtlı geçmelidir. Radyofrekans ve yapıştırıcı ile uygulanan girişimler sonrası sadece birkaç gün istirahat yeterli olur.

27- Varis tedavisinde, bahsedilen girişimsel yöntemler dışında ne gibi yöntem ya da önlemler bulunur?
Herhangi bir tedavi yapılsın ya da yapılmasın, varisi bulunan tüm hastalar aşağıda sıralayacağımız önlemleri almak ve bunları bir hayat tarzı şekline getirerek ömür boyu uygulamakla yükümlüdürler. Bahsedilecek önlem ya da yapılması önerilenleri ne kadar çok uygularlarsa o kadar çok fayda görecek ve ileriki yaşantılarında varise bağlı sorunları o kadar az yaşayacaklardır.

Uzun süre ayakta durmayın, ayakta durmanız gerekiyorsa hareketsiz kalmayın, Ayakta durmanız gerekiyorsa dinlenmek için fırsatlar yaratın, işiniz bittiğinde mutlaka oturun, Ayakta kaldığınız zamanlarda ya da dinlenmek üzere oturduğunuzda ayak bileği hareketleriyle kan dolaşımınızı hızlandırın, Düzenli spor yapmak hem kilo alımı hem de kasların kuvvetlendirilmesi için çok yararlıdır, özellikle yüzme, yürüyüş ve koşular çok faydalıdır. Koşu ya da yürüyüşler 20-25dk’lık sürelerle aralarda 2-3 dk dinlenmek suretiyle bir bir buçuk saat süreyle yapılabilir, Spor sonrasında mutlaka dinlenin, Damarların büyüklüklerine bağlı olarak farklı büyüklük ve boyutta var olan varis çoraplarını doktorunuzun önerileri doğrultusunda kullanın, Tuzlu ve fazla baharatlı yiyeceklerden sakının, Kilo almamaya özen gösterin,

28- İki yıldır varis çorabı kullanıyorum fakat varislerimde hiçbir değişiklik olmadı.
Varis çorabı var olan varislerin ortadan kalkmasını sağlamaz. Görevi sadece var olan varislerin daha kötü olmasını engellemeye çalışmaktır. Ayrıca gün içerisinde ortaya çıkacak şikayetlerinizin daha az olmasını sağlar. İki yıl boyunca varis çorabı kullanmasaydınız varislerinizin çok daha kötü olacağını söyleyebilirim.

29- Laser ve RF çağında ameliyat artık demode bir tedavi midir?
Hastanın çok uzun zaman önce ameliyat edilmesi gereken çok yaygın varisleri var ve kasık seviyesinde damar çapı çok genişlemişse klasik ameliyat hala tercihlerden birisidir.